Efekt ekologiczny ograniczania muda

Emisja, komin, muda, ekoefektywność

Koordynatorzy ds. ciągłego doskonalenia w służbie ochrony środowiska

Koordynatorzy Lean, Six Sima i Kaizen skupiają się głównie na identyfikacji i ograniczaniu siedmiu podstawowych rodzajów muda wewnątrz kluczowych procesów i zazwyczaj nie interesują się stratami widocznymi w pobliżu analizowanych procesów, czyli np. emisjami zanieczyszczeń do środowiska. Wynika to z faktu, że zagadnienie ekomarnotrawstwa tylko częściowo dotyczy ich formalnego zakresu obowiązków. Kwestiami substancji i energii odprowadzanych do środowiska zajmują się przecież specjaliści do spraw ochrony środowiska, a zarządzaniem substancjami niebezpiecznymi służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

W konsekwencji ekomarnotrawstwo może się bez przeszkód rozwijać w ich organizacji, bowiem pracownicy z obszaru ochrony środowiska i BHP pochłonięci są przede wszystkim obsługą formalnoprawną firmy i niezwykle rzadko zajmują się wprowadzaniem ekousprawnień.

Istniejąca luka w odpowiedzialności za skuteczne i całościowe podejście do ekomarnotrawstwa prowadzi do stanu, w którym organizacja traci szansę na identyfikowanie większego zakresu muda oraz dynamiczną poprawę wyników. Z tego też powodu optymalnie działająca organizacja powinna wypracować rozwiązania, które zachęcą koordynatorów Lean, Six Sima i Kaizen do eliminacji ekomarnotrawstwa w ramach inicjatyw ciągłego doskonalenia np. warsztatów Kaizen. Nie powinno to być trudne, ponieważ działania na rzecz Lean i środowiska są w istocie bardziej komplementarne, niż nam się wydaje, co udawania poniższa tabela.

 

Tabela 1: Wpływ obecności klasycznych rodzajów marnotrawstwa (muda) na środowisko

Rodzaj marnotrawstwa

Wpływ na środowisko

1. Nadprodukcja Zużycie surowców i energii na wytworzenie niepotrzebnych produktów.

Dodatkowe zanieczyszczenia wprowadzone do środowiska z powodu użycia środków chemicznych w czasie produkcji niepotrzebnych produktów.

Powstanie odpadów z uszkodzonych lub „moralne” zestarzałych produktów, które zostały niepotrzebnie wyprodukowane.

2. Zapasy Większe zużycie opakowań do przechowywania np. materiałów, surowców i półproduktów.

Powstanie odpadów ze zgromadzonych materiałów itp., które uległy zniszczeniu, uszkodzeniu lub są przeterminowane.

Dodatkowe zużycie materiałów, które zastąpiły ww. utracone materiały.

Dodatkowe zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie miejsc, w których zgromadzono nadmierne zapasy.

3. Braki i naprawa braków Zużycie surowców i energii na wytworzenie wadliwych produktów.

Przekazanie uszkodzonych elementów do recyklingu lub na składowisko odpadów.

Większe zapotrzebowanie na miejsce do wykonania przeróbek i napraw, co zwiększa zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie.

 

 

4. Zbędny ruch

5. Transport

 

Zużycie energii oraz paliw kopalnych na transport.

Emisja zanieczyszczeń i hałasu w trakcie transportu.

Zapotrzebowanie na opakowania wymagane do zabezpieczenia elementów podczas ich przemieszczania.

Uszkodzenia i wycieki podczas transportu.

Specjalne wymagania organizacyjne i specjalne opakowania wymagane przy transporcie materiałów niebezpiecznych.

Większe zapotrzebowanie na dodatkowe miejsce przeznaczone na drogi komunikacyjne, co zwiększa zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie.

6. Oczekiwanie Utrata właściwości przez surowce, materiały, co powoduje powstawanie odpadów.

Zużycie energii na ogrzewanie, chłodzenie i oświetlenie podczas przestojów.

7. Zbędne przetwarzanie Zwiększone zużycie części, surowców itp. na jednostkę wyprodukowanego produktu.

Spowodowany niepotrzebnym przetwarzaniem w procesie wzrost zużycia energii oraz ilości powstających odpadów, ścieków, gazów i pyłów.

 

– – –
Autor tekstu: Mirosław Bachorz
Autor zdjęcia: Mirosław Bachorz
[Data publikacji: 3.04.2018]

Mirosław Bachorz, Ekoefektywność

Konsultant ds. ekoefektywności. Zajmuje się zmniejszaniem kosztów działalności przedsiębiorstwa i rozwojem firmy przyjaznej środowisku. Stosuje nowoczesne koncepcje zarządzania (np. Kaizen, Lean, Six Sigma, Green Lean) oraz innowacyjne strategie ochrony środowiska (np. Circular Economy, Cleaner Production, Green Productivity).

Dodaj pierwszy komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie pojawi się na stronie.


*